Gemeente Den Haag zet samen met L&D Talents leren in als versneller bij het programma Maatwerk en Regie 

Om die beweging duurzaam te versterken, is leren onmisbaar. Daarom schakelde de gemeente L&D Talents in. In de samenwerking tussen programmamanager Isabelle Haafs en L&D-adviseur Veronika van Zalingen ontstond een samenhangend leerlandschap, met als opvallend en vernieuwend onderdeel de serious game Expeditie Maatwerk.  

Van oplossen achteraf naar herkennen aan de voorkant, van reparatie naar preventie

Isabelle ziet dagelijks waarom maatwerk en regie zo belangrijk is: “Wanneer inwoners worstelen met verschillende issues is samenwerking tussen meerdere afdelingen (en soms ook partners) nodig. Dat komt nu niet altijd van de grond en soms lopen problemen van inwoners daardoor verder uit de hand. Daarom willen we meer naar ‘de voorkant’ en problemen herkennen in een zo vroeg mogelijke fase en de randvoorwaarden regelen zodat er snel en effectief op kan worden ingesprongen. Zodat het voor de professional makkelijk wordt om de inwoner in één keer goed te helpen. Dat vraagt iets van de professional: oog hebben voor signalen, ruimte durven nemen en weten wanneer je anderen moet betrekken.” 

Leren als onderdeel van de beweging

Binnen het programma ontstond daarom een duidelijke leerambitie.  Een samenhangend geheel van leeractiviteiten, reflectie en oefenen in de praktijk. Veronika van Zalingen begeleidde dit proces namens L&D Talents. 
 
“Door Veronika’s expertise zijn de ontwikkelde opleidingen en interventies goed vindbaar, vertelt Isabelle. “Ze heeft niet alleen een overzicht van alle leeractiviteiten gemaakt, maar ook gezorgd voor samenhang door het ontwikkelen van een interne website in het leermanagementsysteem. Daarop staan alle leeractiviteiten gebundeld en het mooie is dat de synergie tussen de activiteiten direct duidelijk is. Dat is waardevol, ook voor de toekomst wanneer het programma zelf stopt en een nieuwe eigenaar het overneemt. Nieuwe uitdagingen en input komt telkens binnen, en doorontwikkelen blijft nodig. Het resultaat is een leerlandschap waarin leren geen bijzaak is, maar een strategisch instrument om de dienstverlening aan inwoners te verbeteren.” 

Expeditie Maatwerk: leren door ervaren

Een belangrijk onderdeel van dat leerlandschap is Expeditie Maatwerk: een fysieke serious game die professionals, leidinggevenden, directeuren en beleidsmakers samen spelen. In het spel werken zij met herkenbare situaties, dilemma’s en maken afwegingen aan de hand van de waardendriehoek. Niet om snelle oplossingen te bedenken, maar om samen te onderzoeken wat in een specifieke situatie nodig is en welke handelingsruimte er is. 
 
Samen met de Hogeschool Leiden, Salsaparilla en professionals binnen de gemeente Den Haag heeft Veronika de Expeditie Maatwerk ontwikkeld. Het spel bestaat uit casus-, dilemma-, reflectie- en kenniskaarten waarmee deelnemers leren hoe ze maatwerk kunnen leveren en regie kunnen voeren binnen hun eigen werkcontext. Een spelleider begeleidt de discussies en zorgt ervoor dat de vertaalslag naar de praktijk wordt gemaakt. De kracht van het spel zit in het ervaringsgerichte leren. 

Veronika licht toe: “We hebben de maatwerkgedachte in dit spel ver doorgevoerd. Het perspectief van de inwoners komt heel sterk naar voren en deelnemers ontdekken spelenderwijs wat maatwerk precies is en hoe ze het kunnen inzetten binnen hun werk. Zo willen we een structurele gedragsverandering creëren binnen de gemeente: van reparatie naar preventie.” 
 

Meer handelingsruimte

Een belangrijk onderdeel van Expeditie Maatwerk is dat professionals oefenen met het herkennen van situaties waarin standaardroutes niet volstaan. Door te werken met realistische casussen ontdekken deelnemers dat maatwerk vaak niet zit in ‘meer doen’, maar in anders kijken, afwegen en samenwerken.  
 
“Veel medewerkers werken vanuit werkinstructies”, legt Veronika uit. “Maar we willen laten zien dat iedereen binnen de gemeente de mindset ontwikkelt dat er best wat handelingsruimte is. Ook dat willen we aanwakkeren met deze game: ‘Durf ik als medewerker een stapje extra te zetten en buiten de gebaande paden te komen, zodat inwoners in één keer geholpen worden?’ Het spel helpt professionals om niet alleen naar regels te kijken, maar ook naar wat maatschappelijk gezien het meest helpt. Dat maakt het gesprek concreet en herkenbaar.” 

Volgens Isabelle is het heel belangrijk dat de gemeente deze gedragsverandering binnen het werk faciliteert. “Als gemeente hebben we steeds scherper in beeld wat ervoor nodig is om op maatwerk en regie te sturen en de randvoorwaarden te regelen voor de professionals. En met dit spel kunnen onze medewerkers daarmee oefenen, van elkaar leren hoe ze dat in de werkpraktijk kunnen aanpakken en hun netwerk vergroten. 

Positieve reacties

De eerste ervaringen laten zien dat Expeditie Maatwerk professionals helpt om anders naar hun eigen rol te kijken. In testgroepen gaven deelnemers aan dat ze het leuk vonden om dit spel met elkaar te spelen en dat het spel hen aan het denken zette over het perspectief van de inwoner en over de waarde van samen optrekken. Ook hadden ze door het spel de ruimte binnen de wet- en regelgeving scherper op het netvlies staan.  

Veronika: “Vanaf eind januari gaan we de eerste sessies draaien, op dit moment draait een grote campagne om het spel met posters, presentaties en een video op alle schermen in de spotlights te zetten. Ook hebben we het spel gelanceerd met QR-codes, zodat het meteen leidt naar de leerlijn in het leermanagementsysteem. En we hebben spelleiders aangesteld die het spel gaan begeleiden. Zij zijn de ambassadeurs die de medewerkers enthousiasmeren om ermee aan de slag te gaan.” 

Echte vakvrouw

Isabelle is blij met de samenwerking met L&D Talents. “Veronika is een echte vakvrouw en ze heeft fantastisch werk geleverd. Het geeft mij als programmamanager rust als ik weet dat Veronika aan de touwtjes trekt. Ik kan bouwen op haar kundigheid en doorzettingsvermogen, ze gaat net zo lang door tot ze het tot in de puntjes geregeld heeft. Bovendien komt ze ‘van buiten’, ziet ze andere dingen dan wij en heeft ze ons op verschillende momenten de ogen geopend voor andere invalshoeken en zienswijzen. Dat is onbetaalbaar geweest.” 

Veronika: “Die samenwerking is natuurlijk ook een wisselwerking geweest. Isabelle en de gemeente Den Haag hebben me met open armen ontvangen en als specialist alle ruimte gegeven. En als je die ruimte krijgt, kun je ook creatiever werken. Daardoor ontstond vertrouwen en dat gaf mij de kans om te excelleren. Ik ben blij dat er nu een overzicht in het leerlandschap ligt waarmee de gemeente na mijn vertrek volop vooruit kan.”