Hoe Lotte Sluyser AI-fundamenten opzette bij de Gemeente Den Haag
Ineens was er GenAI. Binnen Gemeente Den Haag ontstond veel enthousiasme, en ook de vraag: hoe ga je hier als gemeente verantwoord mee om? Die vraag stond centraal in het werk van Lotte Sluyser, die werkte als Lead Analytics & AI bij de Gemeente Den Haag. “Ik zie AI als een technologie die enorme kansen biedt, én je moet het goed organiseren. Daarbij gaat het om infrastructuur, processen, governance, compliance, ethiek en AI geletterdheid. Vanuit die gedachte ben ik bezig geweest met het opzetten van structuur en kaders rondom AI, wat we later hebben uitgewerkt in AI beleid voor 2025–2027. Ook hebben we verschillende projecten gedaan met AI toepassingen.”
De snelle opkomst van generatieve AI houdt zowel het bedrijfsleven als organisaties in het publieke domein bezig. Ook bij gemeenten wordt gekeken waar AI de medewerkers kan helpen bij het verlagen van de hoge werkdruk en het verbeteren van processen. “Die interesse was er binnen Gemeente Den Haag ook,” vertelt Lotte. “Maar bij een overheid kun je niet zomaar experimenteren. Je werkt met gevoelige data van burgers en moet voldoen aan wet- en regelgeving. Dat vraagt om een zorgvuldige aanpak.”
Betrouwbare aanpak
Als Lead Analytics & AI was Lotte betrokken bij het aanjagen van analytics en AI binnen de gemeente, gaf veel presentaties en organiseerde bijeenkomsten. Daarnaast lag de nadruk in eerste instantie op het creëren van de juiste randvoorwaarden. “Samen met collega’s uit onder andere privacy, security en architectuur heb ik gewerkt aan AI-compliance en governance. Denk aan vragen als: wat zijn de wettelijke eisen bij het inkopen, ontwikkelen en inzetten van AI, hoe borg je ethiek, en wie is waarvoor verantwoordelijk? Dat resulteert in een set afspraken over processen zoals de technische eisen waar een AI-systeem aan moet voldoen. Op het gebied van ethiek bepaalt het risico of we wel of geen maatregelen moeten nemen. Hiervoor hebben we ethische workshops ingericht, o.a. de IAMA (Impact Assessment Mensenrechten en Algoritmes).”
Toepassingen en pilots
De organisatie heeft verschillende AI systemen ingekocht en ontwikkeld en deze staan beschreven in het landelijke Algoritmeregister. Zo wordt bijvoorbeeld AI gebruikt voor het categoriseren van meldingen van burgers over problemen in de openbare ruimte. “Dat soort toepassingen laten zien waar AI praktisch kan ondersteunen.”
Lotte: “Er was veel interesse in gebruik van CopilotM365, een toepassing waarbij je AI gebruikt binnen je Microsoft applicaties. We hebben een pilot gedaan en een uitrolplan geschreven waarin maatregelen staan voor een veilige uitrol, bijv. op het gebied van privacy, security en informatiebeheer. Ook de OR heeft natuurlijk een rol in het goedkeuringsproces”.
Parallel hieraan werkte ze met een team van analisten en data scientists aan analytics en AI projecten, o.a. een pilot voor een chatbot op het Raadsinformatiesysteem. De gemeente Den Haag richtte ook een Digitaal Innovatielab in.
Samenwerking en hergebruik
Een belangrijk aandachtspunt is volgens Lotte samenwerking en hergebruik van AI-oplossingen. “Waar we naar toe zouden willen is dat publieke organisaties AI agents kunnen hergebruiken. Je zou die idealiter delen in een soort appstore en de VNG denkt hierover na. Als voorbeeld noemt ze agents die beeld- en geluidsmateriaal kunnen anonimiseren. “Als een andere gemeente daar al iets goeds voor heeft gebouwd, is het logisch om dat te hergebruiken.”
“AI kan gemeenten efficiënter maken en medewerkers ondersteunen. De volgende stap is om meer te gaan samenwerken in de publieke sector.”
Van randvoorwaarden naar visie en beleid
Op basis van de ervaringen is gewerkt aan het AI beleid voor 2025–2027. “De bedoeling van het AI beleid is om samen te brengen hoe de gemeente met AI wil omgaan,” legt Lotte uit. “Het vertaalt strategische ambities naar concrete kaders voor bijvoorbeeld inkoop, technische eisen en ethische afwegingen.”
Ook AI-geletterdheid kreeg aandacht. “Het is belangrijk dat medewerkers weten wat AI wel en niet kan, en wat er van hen wordt verwacht. Daarom zijn er activiteiten en trainingen opgezet, in samenwerking met HR.”
AI-ontwikkeling georganiseerd vormgeven
Lotte ziet haar rol vooral als organiserend en verbindend. “Ik begrijp AI en kan zelf ook wat modellen bouwen, maar mijn kracht zit in organisatie en visievorming. Het was mooi om te zien hoe de eerste, soms nog wat simpele vragen over AI, zich in de loop van de jaren ontwikkelden tot goed doordachte plannen”.
En voor de toekomst: “Het liefst zou ik zien dat in de publieke sector een grote samenwerking ontstaat en van boven naar beneden, vanuit strategische keuzes, infrastructuur en applicaties worden ingekocht en gebouwd.”
